Cắt ai đầu tiên?

Không biết bỏ hình gì cho bài nên lựa đại hình này. Kí hoạ một buổi họp tiền sản xuất của nhà Lumina Gallery. Mọi người trong hình này đều là freelancer, lâu năm có, mới ra vài năm cũng có.

Tới giờ là cũng gần trọn năm Covid thứ nhất (tính từ ca nhiễm công bố đầu tiên, cuối 12-2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc). Các agency, media house, production house, post house cũng có nhiều thay đổi. Một số đóng cửa, một số thu hẹp qui mô, một số vẫn sống khoẻ và còn lớn mạnh hơn nữa, một số lại xuất hiện, mới tinh.

Làm nghề này, nhất là khi vừa là freelancer, vừa là designer, vừa là producer, bạn sẽ phải gặp rất nhiều người, và khi gặp rất nhiều người, bạn sẽ được nghe rất nhiều chuyện. Chuyện Đông, chuyện Tây, chuyện nghành, chuyện nghề, chuyện nghiệp (chắc đa số là nghiệp 🤭). Trong số đó, một chủ đề gây chú ý là ‘ai bị cắt giảm?’ thay vì là ‘ai bỏ nghề?’ như hồi trước khi có Covid.

Nếu bạn manage một doanh nghiệp như agency, kinh doanh nghành sáng tạo, thì bạn nếu như phải cắt giảm, bạn sẽ chọn ai? 

Theo logic bình thường, thì những người hưởng lương cao nhất sẽ bị scan đầu tiên, rồi đến các chức danh, bộ phận thấp hơn, ít quan trọng hơn, xài ít ngân sách hơn. Vậy thế nào là quan trọng? Lại theo logic, mức độ quan trọng của một vị trí tuỳ thuộc vào khả năng vị trí đó mang lại bao nhiêu lợi nhuận tỉ lệ với số lương bổng trả cho vị trí đó, cộng thêm mức độ tương tác của vị trí đó với khách hàng. Nghe hợp lý không? Vậy cắt ai đầu tiên? Chắc có lẽ là creative.

Sau này tui còn nghe đến những buổi họp kín, mà ở đó head các bộ phận sẽ cùng các chóp bu tinh hoa bàn bạc và biểu quyết xem ai nên cắt và ai nên giữ. Nếu vẫn còn làm trong hệ thống, có lẽ tui sẽ phải tham gia những buổi họp như vầy. Hay cắt tui trước luôn đi, nghe là đã thấy cái buổi họp nó disgust như nào rồi. Cũng tội mấy người không muốn họp mà cũng phải tham gia..

Thắng thì là công của người kéo job, của mấy đứa ba hoa dẻo miệng, nhận vơ công sức của người khác. Thua thì là tại idea không hay. đcm 🙃.

Khi quanh mình râm ran có tin ai đó bị ‘cắt giảm biên chế’ thì một nỗi sợ sẽ bắt đầu xuất hiện và lây lan trong văn phòng. Đa số creative thì là loại nhạy cảm với cảm xúc, cả tiêu cực lẫn tích cực, có lẽ đặc biệt là drama. Một số quan tâm, sợ hãi, một số thì không, chẳng phải chuyện của mình. Nhưng đùng một cái, kẻ bị cắt giảm lại chính là mình. Nghe như trúng vé độc đắc, uầy, tôi sáng nhất đêm nay đấy. Thì nghỉ thôi, nghỉ một chút cũng chẳng mất mát gì, không lo nhiều, nếu không có gia đình phải chăm lo, đặc biệt là con cái.

‘Creative rất là tội’, câu của phú bà nhà tui hay cảm thán khi chứng kiến hay nghe về những mảnh đời creative bị chèn ép, dụ dỗ, phỉnh phờ hay đột ngột bị cắt giảm khỏi hệ thống nhân danh sự tồn tại của cái hệ thống đã bào người ta bao nhiêu mùa pitch. Biết là tội, nhưng không sớm thì muộn, bạn cũng tự thấy đến một lúc nào đó mình ra phải ra đi.

Nên nhớ, không có gì bền vững cả, không có vị trí nào không thay thế được, trừ khi bạn là chủ và chán quá tự đi đuổi mình thôi. Tuy nhiên, nếu có rơi vào tình cảnh như này cũng bình tĩnh.

Việc đầu tiên chắc là dập máy rồi đi chơi. Sau đó không tính quay lại hệ thống thì đi rút hết bảo hiểm, cũng kha khá đó. Rồi kế là đi kiếm phú bà hoặc phú ông giàu có và xin được bao nuôi, như tui này :v.

Tiếp theo lại coi lại chi tiêu, tém lại, bớt ăn xài như thời còn ở agency, không là vỡ mặt. Nói đến nợ, nên thanh toán hết các khoản nợ thẻ, càng sớm càng tốt, có nhiều thẻ thì đóng bớt, giữ lại một cái dằn túi để đi chơi hay mua hình, nhạc stock. Tiếp theo là coi lại các relationship, bao gồm luôn cả với cái hệ thống nó đã hất mình đi. Từ từ rồi mọi chuyện nó sẽ ổn định lại.

Thực ra, việc cố tỏ ra là mình ổn cũng tốt, mà gào lên rồi vật vã cũng tốt, mỗi người có một cách để panic khi cần.

Creative bị hắt hủi rất nhiều, bị chèn ép cũng không ít, đi chèn ép ngưới khác cũng không thiếu, độc mồm độc miệng hại đồng loại cũng có luôn. Nhưng đa số không có cái miệng, ít giao tiếp, lại nhạy cảm, nói vài câu đã đủ đoán người ta muốn gì, quá hiền, thường không tự bảo vệ được mình, hoặc bảo vệ thái qúa, tưởng tượng thái quá…

Mà thôi, biết sao được, ai bảo làm creative, đáng đời :)).

10.11.2020, An Phú, Sài Gòn

Về ảnh đen trắng

Một người bạn có gợi ý viết về chủ đề ảnh đen trắng, viết về lý do tại sao tui thích chụp ảnh đen trắng. Trời mẹ, nói thiệt là tui cũng không biết tại sao nữa, có bao giờ nghĩ đến đâu, chắc đơn giản là thích thôi chứ vì sao thì, nhưng âu cũng là chủ đề thú vị 🤔…

Thế là tui bắt đầu thử suy nghĩ về chủ đề này, tìm đọc những bài viết, bài phỏng vấn của nhiều photographer khác, nhớ lại những bài tui từng đọc và tâm đắc. Đọc lại để tìm kiếm những ý kiến tương đồng, đồng âm chứ không phải vay mượn quan điểm của người khác.

Processed with VSCO with fn16 preset

Processed with VSCO with fn16 preset

Có lẽ hầu hết chúng ta đều đã tiếp xúc với ảnh đen trắng từ nhỏ. Khi nhìn người lớn trong nhà đọc báo ra hằng ngày, ảnh đen trắng đã ở đó, nổi bật giữa những dòng tít lớn và cơ man nào là chữ. Thời những năm 80-90, báo chí cực kì phổ biến, công nghệ in cũng tiến bộ dần, nhưng in màu vẫn là thứ đắt tiền, dành cho những tạp chí thời trang và hàng xa xỉ hào nhoáng, còn lại, mọi thứ đều là ảnh trắng đen đẩy ‘tram’*.

* tram là tên địa phương của các đốm mực lớn nhỏ, half-tone chồng lên hoặc nằm gần nhau để tạo ra sắc độ xám-đen mong muốn cho tấm ảnh.

Life-Magazine-1990-FallRồi sau này lớn lên, có những lần lê la ở các tiệm sách cũ trên đường Trần Huy Liệu, lâu lâu hay tìm thấy những cuốn sách ảnh của Life, trang bìa là những tấm ảnh trắng đen nổi tiếng nói về một sự kiện nào đó. Tui còn nhớ mang máng bức ảnh của hai vợ chồng tổng thống Kennedy, JFK trên một chiếc xe diễu hành, cả hai đang ngoảnh đầu lại nhìn về hướng người chụp/người xem. Và còn nhiều bức hình của Life khác nữa cũng rất đẹp, ảnh của Life mang tính tường thuật. Rồi cũng từ những tiệm sách cũ tui biết đến National Geographic với logo vàng đen cùng những tấm ảnh động vật hoang dã rất đẹp, rất ấn tượng hoặc cảnh vật rất hùng vĩ ở đâu đó trên địa cầu.

Rồi Internet băng rộng phổ biến hơn, tui bắt đầu làm quen với đồ hoạ vào khoảng cuối năm cấp 2. Và tấm ảnh lần đầu tiên tui thực sự làm photoshop cũng là một tấm ảnh trắng đen, thực ra là ảnh grayscale ngả vàng sepia, chụp một đội commando, tui đã cắt hình tui và mấy đứa bạn thay vào đó.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Tui bắt đầu nhận ra rằng, ảnh trắng đen cho người xem cảm giác đơn giản bởi nó chỉ có vùng tối và vùng sáng, tất cả các màu khác đã bị loại bỏ, bị chắt lọc đi, biến thành nhiều sắc độ trên thang từ trắng tới đen: các sắc độ xám. Ảnh đen trắng có thể làm cho người xem thấy thoải mái vì tính đơn giản của nó. Không còn màu, người ta chỉ phải chú ý vào các khối, mảng hình ảnh sáng-tối, những hoa văn (pattern) lặp đi lặp lại (tui có hơi nghiện pattern), bắt đầu bằng giải mã ngữ cảnh, trong ảnh có những ai, họ đang làm gì, vui hay buồn, họ đang ở đâu, lúc nào, rồi các chi tiết thứ cấp, quần áo, tóc tai, đẹp xấu…

Bạn có để ý những bức ảnh kinh điển, nổi tiếng nhất, được nhắc tới nhiều nhất đa phần là những bức ảnh đen trắng không? Tui cũng tự hỏi điều tương tự, dù thực tế là cùng thời với những bức ảnh đó, phim ảnh màu cũng đã dần trở nên phổ biến rồi. Có thể là do thị hiếu của giới hàn lâm thích ảnh đen trắng, hoặc do một nguyên nhân khác là não người thích những gì đơn giản nên ảnh đen trắng được ưa chuộng. Có thể đúng mà cũng có thể sai.

Tui thích thể loại ảnh đường phố – street photography, một thể loại ảnh báo chí journalism mô tả đời sống thường nhật, của kể chuyện, nơi cuộc sống và con người là nguồn khai thác vô tận.

Dù bản thân chưa bao giờ thực sự thích tiếp xúc, đúng hơn là đi bắt chuyện, small-talk, tám nhảm xã giao với người lạ (hoặc lẫn không lạ)… Nhưng tui lại có thiên hướng thích chụp người hơn là chụp cảnh vật hay tĩnh vật. Tui thích quan sát người khác, trong lặng lẽ – nghe hơi ghê rợn rồi đấy, ok, nhưng không phải kiểu này -> 🤡🔪 đừng lo.

Tui chụp thử ảnh đen trắng và ảnh màu, tui thích ảnh đen trắng hơn bởi vì nó đơn giản, bắt được thứ tui cần bắt – nói chứ, tui nhận ra điều này khi cầm trong tay chiếc máy Olympus EM10 mark II có chế độ giả lập phim đen trắng.

Môi trường đường phố bản thân nó rất nhiều chi tiết, nó có thể gây rối mắt và rối trí. Nên để đảm bảo cho ý tưởng chủ đề đã lên sẵn trong đầu, tui chọn ảnh đen trắng cho ảnh đường phố. Trừ những trường hợp cần phải dùng ảnh màu, hoặc dùng tiết chế, nhưng quả thật, rất khó để kiểm soát màu sắc trong một tấm hình, trong khi phải để ý tới nhiều yếu tố khác, như thời điểm chụp, thông số máy, ẩn thân khi chụp, điều kiện ánh sáng, bố cục, nhịp thở, triệt tiêu độ rung khi bấm máy… Kiểm soát tất cả ngần ấy thứ trong tích tắc như decision moment như Cartier Bresson đề cập đến, tui nghĩ là không-thể, hoặc ít nhất lúc này là chưa-thể. Vì cuối cùng khả năng con người cũng hữu hạn, còn lại, để có một bức ảnh đẹp, hầu hết phó mặc cho may mắn.

Chụp street không như chụp trong studio, nơi bạn có hàng tá thời gian để chi li chỉnh sửa. Chụp street giống như kỹ thuật số, chụp được hoặc là không.

Processed with VSCO with a8 preset

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Chắc bởi vậy nên ảnh đường phố đen trắng rất thú vị, ít nhất với tui.

Tui thích coi ảnh đen trắng của các sensei như Fan Ho, Garry Winogrand, Annie Leibovitz (cô này có chụp màu), Tatsuo Suzuki, cũng nhiều bậc thầy khác mà không nhớ nổi tên hết.

Khi chụp ảnh trắng đen, tui cũng học được khá nhiều thứ, về layout, về cách đọc ánh sáng, bóng đổ, làm cho bệnh nghiện pattern càng trầm trọng, kho hình trong máy đầy hơn, giúp người ta bán được nhiều thẻ nhớ, ống kính cũ và phim 35mm hơn. Thúc đẩy nền kinh tế phát triển này.

Screen Shot 2020-04-19 at 1.07.44 AM

Và cuối cùng là ta có thể vẽ bậy lên một tấm ảnh đen trắng bằng các thể loại màu khi cần kể chuyện, thể hiện ý tưởng hoặc cảm thấy chán, muốn có chút màu gì đó.

 Mùa Tết dài nhất đời tui và đời nhiều người khác. An Phú, Sài Gòn, 19.04.2020

Instagram

Sự cảm kích

960x549Pieter_Bruegel_de_Oude_-_De_bruiloft_dans_Detroit
“The Wedding Dance.” by Pieter Bruegel the Elder

Hay là lòng biết ơn, có lẽ là thứ mà giờ tụi mình hay quên nhất. Có lẽ do mọi thứ giờ đã trôi quá nhanh? Quá nhanh để kịp nói một tiếng ‘cảm ơn’ khi người ta gửi báo giá cho mình. Quá nhanh để kịp inform với các supplier rằng hôm nay khách đã chọn một bên khác, quá nhanh để update job brief hôm qua đã cancel, quá nhanh để cảm ơn những freelancer bỏ cả đêm để hoàn thành bài present cho mình hôm nay, quá nhanh để inform creative – những người sẽ thuyết trình rằng mình đã tự ý chỉnh copy hay flow deck thuyết trình của họ… ‘Quá nhanh’ nên quên, quá nhanh nên chưa kịp, quá nhanh nên này nên nọ… ‘quá nhanh’ là một lý do thật hợp lý.

Bữa tình cờ có dịp nói chuyện với một bạn artist, bạn làm đồ chơi rất đẹp. Bản nói, mỗi lần đi nước ngoài tham gia hội chợ, ở đó, những đồ chơi bạn làm được người ta đánh giá cao, họ trân trọng chúng, và họ càng trầm trồ, càng thấy quí hơn khi biết được lượng thời gian và công sức của các artist bỏ ra để làm. Có người còn xin cả chữ kí nữa.

Tui hiểu cảm giác đó, khi công sức của mình được người khác công nhận, đó là động lực, là lời tán dương tuyệt vời nhất, là liều an thần, giảm đau, luôn cả thuốc kích thích nữa. Trong một khoảnh khắc đó, mọi mệt mỏi đều tạm tan biến, một cảm giác xoa dịu cho con quỉ có tên ‘mày chưa đủ giỏi’ bớt lồng lộn. Hạnh phúc. Cảm giác lúc này là chính là câu trả lời cho câu hỏi ‘mình làm vì cái gì?’.

Còn khi on set ở Việt Nam, thì người ta coi mình ‘không giống con người’. Không-giống-con-người, như một cái máy, làm đồ đẹp, dựng set đẹp, vẽ đẹp, làm nhạc hay, hốt được, đạo diễn được, làm màu đẹp, nói chung problem solver, không cần có cảm xúc và đừng cãi. Như một viên thuốc trong toa thuốc an thần cho khách hàng, cho agency, cho production house.

Dù sao thì, không bao giờ là ‘quá nhanh’ cả. Cảm kích và công nhận công sức của người khác sẽ mở ra rất nhiều, rất nhiều điều kì diệu khác. Dù có lỡ quên cảm ơn ngay khi đó, thì một câu cảm ơn chưa bao giờ là muộn cả. Nhiều khi tui cũng quên, quên thiệt, không phải lờ đi đâu, nhưng hay tự nhắc mình ra phải nhớ ‘cảm ơn’. Dù người nhận có nghĩ ‘ờ, là cảm ơn xã giao’, qua loa thôi nhưng ít nhất thì mình cũng nói được 2 từ đó, như thế cũng được hen.

Sài Gòn, Đa Kao, 17.01.2020

Tổ đội

Lần đầu thực sự lead team là khoảng 4-5 năm trước, lần đầu làm ACD. Tui được dúi vào tay một đội 4-5 người, 1 Ấn, 1 Úc còn lại là người Việt, tất cả là junior hoặc intern, 4 copy writer và 1 designer. Cũng hoảng, nhưng cuối cùng phải tự trấn an mình, ‘nếu không lead thì ai lead giờ?’, tui cũng không ngờ rằng đó là cái pitch lớn nhất trong năm đó. Và tụi tui thắng. Tay CD (cũng lần đầu làm CD) thì lên chức ECD, tui thì vẫn vậy, còn project xếp hàng chờ brief vô thì nhiều hơn…

Leadership – lãnh đạo, là một từ thật lớn lao, tui không dám nhận, cũng không dám vận vào mình. Tui chưa hề ước mơ một ngày coi nhiều team, lãnh đạo một đội quân đánh đông dẹp bắc, đi làm chứ không phải làm ông tướng ở chiến trận, làm ơn tỉnh dùm.

Tự do mới là thứ tui theo đuổi. Ai cần lead chứ.

Tui cũng chưa bao giờ ham làm CD (ờ thì, không ham cũng không hẳn đúng) hoặc mơ cao hơn nữa là ECD, để làm gì? Để bị nhốt trong cái phòng kính, như con khỉ tội nghiệp trong phòng thí nghiệm. Rồi phải coi một đống người, như trông trẻ, rồi dọn dẹp drama hoặc tạo thêm drama.

Ham làm chứ hổng ham ngồi coi.

Nếu phải form một team, tui sẽ chọn vừa đủ xài, một team nhỏ-gọn, ít người nhất có thể, dù hơi thiếu người cũng Ok. Quan trọng hơn, những người trong team đó phải có chemistry với nhau, hoặc ít nhất, là với tui. Làm creative thì sức mạnh là idea, chứ không phải lấy thịt đè người như mấy băng đảng.

Cũng không cần một đội hình siêu sao, ba cái sao xẹt thì chỉ thêm drama. Anh giỏi thế nào, hay thắng giải gì trong quá khứ kệ anh, anh nghĩ ra được gì, lúc-này và sắp-tới mới quan trọng.

Oải nhất là mấy lúc hội họp internal, thực làm chỉ có dăm ba người, lúc họp xuất hiện đâu ra rồng rắn ngồi chật chội cả phòng, thở nhẹ cũng phả vào mặt nhau…

Vài người key họp với nhau, hoặc group chat, viber, align mọi thứ, rồi phổ biến với đội mình là đủ. Vừa nhẹ nhàng vừa thân tình – nói như kiểu bác Phan Văn Trường.

Group chat cũng vài người key thôi, invite rồng rắn vô chỉ seen chứ không đóng góp gì thì cũng y như cái phòng họp chật kín người.

Sài Gòn, An Phú, NYF 2.10.2019

Chán hả? ok mà.

aurelia+lange-deep.jpg

illustration by Aurelia Lange

Thế giới được xây dựng trên những nghịch lý, và con người là một loại nghịch lý phức tạp. Người ta càng được kết nối thì người ta càng cảm thấy cô đơn nguội lạnh, người ta càng được trao cho nhiều lựa chọn thì lựa chọn càng khó khăn. Càng được trao những công cụ được hứa hẹn rằng sẽ làm cho cuộc sống dễ dàng hơn, người ta lại càng thấy khó sống hơn…

Những người làm sáng tạo, là những người sống với những nỗi đau. Không phải thể xác, mà là tinh thần, họ được thiên phú về khả năng nhìn thấy, nhạy cảm với các vấn đề, đa phần là của người khác, và phần lớn thời gian họ tìm cách giải quyết những vấn đề đó.  Nói tới đây, thấy chẳng phải khả năng thiên phú thiên bẩm mẹ gì, bị nguyền rủa thì có.

Như một mảnh dằm nằm trong thịt, chừng nào chưa lấy được ra, người đó sẽ còn khó chịu. Có những vấn đề, họ được trả tiền để giải quyết rồi cũng xong, có những vấn đề lớn hơn như vấn đề xã hội, môi trường, những vấn đề với bản thân creative, về các mối quan hệ, danh tiếng, mặt mũi, niềm tin… những vấn đề nan giải, không dễ giải quyết, nó cứ nằm đó, hàng chục, hàng trăm mảnh dằm nằm đó, nỗi đau vẫn cứ hành hạ, dai dẳng. Một số có thể deal với nỗi đau bằng cách lờ chúng đi, hoặc tìm một nỗi đau khác dễ xoa dịu hơn để đánh lạc hướng nỗi đau lớn hơn. Một số thì biến thành đám mèo khó ở, grumpy với cuộc đời, một số sống mòn lay lất chờ ngày giải nghệ.

Chúng ta bất hạnh hơn chúng ta tưởng, và cũng quyền lực hơn chúng ta tưởng. Và đến một ngày nào đó, nếu cảm thấy chán nản, thì cũng chẳng sao. Chán đi, nản đi, bỏ mẹ hết đi, nghỉ làm cũng được, bỏ nghề luôn cũng được, fine mà. Ờ, nhưng mà nên saving trước một khoản nhỏ, để có gì bỏ bụng tập trung chán đời.

Thực tình thì không có ‘thần dược’ nào vực dậy creative vừa dễ vừa nhanh.

Nếu có thì đó là một lời khen. Khen đàng hoàng, chân thành và đúng lúc, không phải kiểu thảo mai la hán quả xã giao xã hội. Một phần thưởng, bất cứ gì, hay chỉ một vài dòng nhỏ xíu trong mẩu tin tán dương thành qủa lao động cũng đủ cứu một đời người. Và đặc biệt là ai khen rất quan trọng. Càng senior, càng có uy tín thì compliment càng hiệu quả, thú vị là ở chỗ đó.

Dặn lại nè: đừng ráng khen, khen bậy bạ, khen cho có là chết mẹ đó, cũng thích ngắm mai nhưng hổng ngu đâu. Thà cứ để chán đời vậy đi, từ từ rồi sẽ qua, không qua thì thôi, cũng được, coi như nghiệp sáng tạo đã hết duyên.

Ủa, mà hết được sao ta?

NYF, Đa Kao, Sài Gòn – 8.9.19

 

Về nhà lúc trời còn sáng

Cảm giác ra khỏi công ty, về nhà lúc trời còn sáng nó như thế nào? Tuyệt vời, cảm giác hôm nay rất productive. Lần cuối mình ra khỏi công ty về nhà lúc 3 giờ chiều là khi nào? Hôm bữa, hôm trước có khi là hôm nay.

Ngộ cái, việc cũng nhiêu đó, trong ngày cũng bấy nhiêu đó giờ, mà hồi trước cứ  vật vã vật vờ mãi đến tối khuya, cớ là làm sao? Có phải ở lâu trong công ty là làm được nhiều việc không? Câu này, tui không tiện trả lời, vì còn nhiều bạn bè, đồng nghiệp còn nghĩ là phải.

Hỏi vậy không có nghĩa là không có những ngày tui sấp mặt đến tối mịt, tới sáng luôn, nhưng không đều đặn ngày-nào-cũng-vậy. Và nếu sấp mặt cũng thấy chính đáng, chạy deadline, production hoặc đúng project tui thích, vì đúng crew, đúng team tui thích làm chung, đúng việc tui muốn làm, quên luôn giờ giấc là bình thường mà.

Tới năm thứ ba lang thang, tui nghĩ tui có nhiều thời gian hơn cho những thứ khác ngoài công việc. Có người sẽ hỏi, ‘Ủa, vậy có nhiều tiền hơn không?’ – câu này, làm đi rồi tự trả lời, mỗi người sẽ có câu trả lời riêng của mình.

Nghĩ lại, thì những-thứ-khác đó, nó cũng là công việc. Có thể cuộc sống và công việc nó không thể cân bằng, vì nó là một, như đồng xu 2 mặt – tui lúc nào cũng thích hình ảnh ví von này.

Về nhà lúc trời còn sáng. Khi nào nữa?

Sài Gòn, 2:52 sáng*, mùng 10 Tết.

* ngủ sớm nên dậy sớm, lát ngủ tiếp..

Làm việc ở Là Việt

Từ khi lập trại ở Ping Pong, tui ít la cà cà phê hẳn, phần vì thích không gian yên tĩnh và riêng tư, không đụng chạm ai, một mình một cõi. Tuy nhiên cũng sẽ có những lúc muốn đổi gió, đi gặp gỡ một ai đó. Thường thì tui sẽ thử một quán mới, đến khi ngồi chán hay thử hết các món nước rồi lại tìm quán mới lê la.

Lần này, ‘cái quán đó’ là Là Việt, trong hẻm 191 Hai Bà Trưng, gần ngã tư Điện Biên Phủ – Hai Bà Trưng. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến món ‘Cà-phê quốc dân’ ưa thích của tui, có nước có gas tonic, cà phê, vài lát cam cả vỏ. Serve trong ly cối nhỏ, có ống hút bằng kim loại, cái này đáng hoan nghênh. Chỉ có điều ống hút kim loại thì lúc vệ sinh đòi hỏi rửa kĩ hơn nên tui thường uống… mà khỏi xài ống hút này.

LRG__DSC6939

LRG__DSC6937

Tui thích cây ôliu nhỏ này, để trong một cái giỏ mây, mà đất nó ít thế, nó sống có thoải mái không nhỉ?

LRG__DSC6931

_DSC7382.jpg

Quầy bar khá đẹp, nhưng cảm giác chiều rộng của bàn bar hơi hẹp khi có đồ bày lên và khách ngồi. Xài laptop ngồi đây hơi cực, với tui nghĩ ngồi đây thì nên xem barista pha chế, không xem thì uổng lắm :).

LRG__DSC6921

_DSC7398

_DSC7390

LRG__DSC6923

Kết cấu dàn đèn ở khu tầng trệt dùng cáp đan đẹp mắt. Hồi làm nhà, bạn kiến trúc sư cũng vẽ một cái bàn kiểu chân ngựa tương tự, cuối cùng không dùng, giờ mới thấy quyết định đó là đúng, bàn kiểu này để ở quán thì hợp hơn.

_DSC7401.jpg

_DSC7428

_DSC7438

Creative khổ qua

710x528_6256654_1597808_1459313013Đôi khi, đi làm mà thấy kém dzui, đi làm mà thấy vừa hốt xong đống này, lại rần rần xe tải 18 tấn đến đổ cho đống khác còn bự hơn, mùi xộc lên còn nồng nàn hơn đống trước thì oh quao, định mệnh cuộc đời. Rồi sau đó tự hỏi bản thân, êh, cưng có đang ‘làm đúng’ không vậy? mà ‘làm đúng’ cái gì? ‘Làm đúng’ là làm răng?

Tâm sự với bạn thân, 10 năm có lẻ, creative cũng có nhiều loại người, có người là trái măng cụt ngọt ngọt chua chua, có người là trái sầu riêng thơm rình, ngon béo muốn chớt, có người lại là trái khổ qua xù xì, đắng lét mà nhồi mộc luộc lên là khỏi chê. Mỗi người là mỗi vị, có vị này hợp với vị kia, có vị đi với nhau thì nó kì, có vị đi với nhau thì mới nghe đã muốn ói mửa (ví dụ luôn: sầu riêng, phao câu vịt và măng tươi).

Thân là trái khổ qua, sao cho dzừa lòng người muốn ăn măng cụt? Bạn nói cũng đúng ghê, khoái cái cách bạn ví von nà. Không ăn thì nhả ra dùm, muốn măng cụt thì kiếm măng cụt nghe, gặm khổ qua cho cố rồi bảo vị không ngon nghe.

Trở lại chuyện làm đúng. Ở đây hổng có đúng cũng chẳng có sai, thấy ưng cái bụng thì mần tiếp, không ưng thì dong sớm. Đừng ráng làm trái khác, vận vào vị khác, có khi cũng work, mà cũng risky, thích thử thì cứ thử. Trái khổ qua mà mùi vị như sầu riêng, chắc cũng lạ.

Kiếp sau hổng làm creative nha mậy, creative khổ qua gì mà khổ quá*.

* đang đọc lại cuốn hướng-nghiệp cho creative, mới mở đầu gì mà nghe đau khổ qúa man:

“If you can see your path laid out in front of you step by step, it’s not your path.”

_ Joseph Campbell

 

 

Làm nên khác biệt

TVC Maggi bạn tớ tham gia làm, mới ra lò hôm nay còn nóng hổi. Bạn này cũng là người  của ‘tổ chức creative ly khai tự do NYF’ nhé. Biết bạn đã lâu, thấy vui cho bạn vì sau bao ngày thức khuya, dậy sớm, ăn sáng vội vàng, ăn tối trễ tràng cuối cùng cũng có một TVC bạn hài lòng ra đời 👏. Chúc mừng Maggi, chúc mừng tất cả những ai đã góp phần ‘làm nên khác biệt’.

Cái giá của khác biệt rất xứng đáng.

Thế giới của những kẻ tin

tumblr_o019b7AK4s1qgz1poo1_500
Re-blog lại từ http://thebrokenrice.tumblr.com/

Niềm tin là thứ tạo nên Thế giới, hay chí ít thì cũng là cái Thế giới do chúng ta tạo ra. Vậy câu hỏi tiếp theo sẽ ‘Thế giới ngoài kia là gì? Nó ra sao? Câu trả lời thế nào còn tuỳ vào chúng ta đang tin vào những gì hay Thế giới của ta hiện giờ ra sao.

Thật khó hay có khi không thể diễn tả được bằng lời nói được cái khoảnh khắc giác ngộ này. ‘Giác ngộ’ thực ra suy cho cùng cũng không phải là một từ chính xác, nhưng để viết ra đây, tôi đành tạm hài lòng với từ này. Nếu cảm nhận mà nói được thành lời thì đã chẳng phải quá dễ đó sao?

Niềm tin của mỗi người đã, đang và sẽ tạo nên Thế giới của người đó. Mà trong một đời người có biết bao nhiêu những cái tin hay không tin đan xen vô cùng. Niềm tin có khi được củng cố, trở nên vững chắc hơn, nhưng cũng lắm lúc nó lung lay rồi gẫy đổ. Thế là Thế giới cuả người đó lại thay đổi. Cứ thế, cứ thế, quá trình này diễn ra liên tục không bao giờ ngừng nghỉ.

Như lúc này, khi ngồi trong tiệm Tour les Jours ăn một hộp salad gà ngon lành. Tôi tin tôi đang ăn một phần ăn điều độ, ít tinh bột, không gây lên kí. Nhưng cùng lúc, tôi lại sắp thải ra môi trường một hộp nhựa, một cái nĩa nhựa, 1 hộp sốt nhựa, 1 bịch khăn ướt vải không dệt tẩm mùi thơm và bao nhôm ép màng nhựa, chưa kể ngồi trong quán có điều hoà lạnh ngắt. Điều gì có lợi cho tôi, tiện lợi cho tôi thì có hại cho môi trường mà tôi và những người khác đang sống? 2 mặt của một vấn đề, không thể phân tách.

Chậc, tôi lại tự hỏi, nếu lúc nãy mình đi vào hẻm Nhật kế bên, ăn một tô mì ramen nhiều tinh bột hoặc một phần salad dọn trên đĩa sứ và muỗng nĩa bằng thép thì đã tốt hơn? Nhưng có thật sẽ tốt hơn không? khi mà nông nghiệp cũng huỷ hoại môi trường sống bằng một cách khác.

Trong Phúc Âm, Chúa có nói ‘phúc cho ai không thấy mà tin’. Thông thái thay, ngợi khen Người. Chắc lúc đó Người cũng đang ăn salad gà, ít nhất cũng không xả chất thải nhựa vào môi trường.

Hạnh phúc hay không hạnh phúc cũng bởi niềm tin. Chúng ta là những kẻ tin tội nghiệp.

—-

Sài Gòn, 27 Tết. Lúc ngồi chờ thay màn hình điện thoại.