Về O.T trong sản xuất

BTS của phim Tết Zalo 2021

OT là Overtime, làm thêm giờ. Trong production, thù lao được tính theo công, mỗi công khoảng 10-12 tiếng/ngày làm việc tuỳ vị trí. Một công được tính từ 6-22h, qua 22h là bắt đầu tính thành OT, từ 22h đến 6 giờ sáng là một công. Căn cứ theo Thông tư 23/2015/TT-BLĐTBXH thì một công ban đêm sẽ được tính tiền công x 200% x số giờ làm thêm ban đêm, đó là cho ngày thường.

Trở lại vấn đề, OT có OK hay không? Ý kiến cá nhân của tui là không, tui không ủng hộ OT và cũng không thích OT. Nhưng OT vẫn sẽ là một option, nhưng sẽ là option cuối cùng được xem xét đến.

Trước khi làm ở vị trí là Producer và đôi khi EP như bây giờ, tui đã không biết bao nhiêu năm phải OT ở agency. Có một vài lần OT đã giúp tôi dứt khoát…nhảy việc, như lần bước ra khỏi công ty lúc 3 giờ sáng ở TBWA. Đó là những kí ức đen tối, tối thui mà tui không muốn lặp lại, và cũng không muốn ai làm việc cùng tui phải trải qua điều tương tự.

Tuy nhiên, cho Zalo Tết 2021 vừa rồi, tụi tui đã on set đến 4:30 sáng, chẳng có gì vẻ vang gì khi nhắc lại chuyện đó cả, nhưng ít nhất, cũng chỉ OT một ngày, ngày đầu chúng tui đóng máy trước 10 giờ tối.

Nhà sản xuất như chúng tui phải đối mặt với rất nhiều áp lực. Từ phía agency, từ account và producer lẫn creative, thêm cả khách hàng xuất hiện thì áp lực lại càng đè nặng lên những người phải ra quyết định như tụi tui. Có ai đó sẽ tặc lưỡi và rằng ‘that’s your job’, dĩ nhiên rồi, đây là việc của tụi tui mà vì bạn có biết gì đâu mà làm. Việc của chúng tôi là nói được hoặc không. Và cơ bản, tui không thích phải ép người khác, ừm, thì đôi khi cũng phải gây áp lực đâu đó, nhưng nên là dạng áp lực tích cực, không phải đe doạ hay khủng bố.

‘Đừng làm điều gì mà bạn không muốn người khác làm với mình’ hình như ông Khổng Tử nói câu này.

Cũng trong đợt Tết vừa rồi, quay MV. Lúc đó là khoảng 2 giờ sáng đa số ai cũng mệt mỏi, trong lúc crew đang set cho một cảnh quay khác, tui có đứng lên đi lòng vòng cho đỡ buổn ngủ. Tui thấy mấy chú hoạ sĩ già trong team set design, ngồi nửa tựa nửa đứng, mệt mỏi, hướng mắt về đám trẻ đang cười đùa trên set với đám xe mô-tô. Người thì nghe điện thoại của người nhà gọi nói vẫn chưa xong, chắc chú có người nhà đang chờ. Thiệt, tui muốn nói thôi dẹp mẹ, về nghỉ ngơi chú ơi. Có điều tui là CD của agency chứ không phải EP, tui không có quyền đó.

Tui đã thấy nhiều thứ khác nữa. OT chưa bao giờ OK.

Nói về OT tiết kiệm ngày quay. Tui nghĩ là sai, nếu tính đúng như Thông tư 23/2015/TT-BLĐTBXH phần budget sẽ bị ảnh hưởng rẩt nhiều. Do đó tui thấy quay thêm ngày có thể lại là giải pháp tốt hơn và tiết kiệm hơn nếu được tính toán kỹ lưỡng.

Cũng có những trường hợp OT vì lịch của celeb, của đạo diễn hay một ai đó. Nhưng tui nói thế này, mong các bạn agency, celeb, KOL manager, đạo diễn hiểu, vì cách các bạn deal, cách sắp lịch để chạy sô hay vì dục vọng làm phim, vì treatment của các bạn… tất cả đều ảnh hưởng đến người khác trong crew, những người hầu như không có tiếng nói. Hãy nghĩ cho người khác một chút.

Cứ cho là tui là dreamer đi. Tui mơ một nền production không còn nghiện OT, và khi OT thì được trả xứng đáng.

Xưởng Delta Forge

Sản phẩm đã được đóng gói hoàn chỉnh.

Chuyện bắt đầu từ một project phim stop motion tôi và vài người bạn được tham gia sản xuất. Sau đó tôi nhận ra một vấn đề là mình thiếu thốn nhiều thiết bị đặc chủng, chuyên để làm phim stop motion. Cụ thể là những chiếc rig-arm hay còn gọi là khung đỡ, tay đỡ, tay kẹp… Những thiết bị này có thể ship từ nước ngoài, từ các nước châu Âu như Anh, Tây Ban Nha vốn có nền điện ảnh stop motion rất phát triển, hay từ Trung Quốc, Hồng Kông hoặc Amazon. Tuy nhiên giá cả không hề rẻ nhất là những rig-arm từ châu Âu có chất lượng cao, mềm hơn một chút có Trung Quốc, nhưng vẫn khá cao so với tình hình tài chính của anh em đam mê stop motion ở đây.

Ba tôi là một cựu thợ cơ khí tự học, ông tháo vát, thích tìm mày mò tìm tòi sáng tạo các loại máy móc. Thế là hai cha con bắt tay vào chế thử những mẫu tay đỡ đầu tiên, mẫu DF-01 prototype, rồi DF-02 prototype, đến khá nhiều thứ hay ho khác phục vụ cho stop motion mà chúng tôi sẽ cho ra mắt trong tương lai.

Triết lý chế tạo của chúng tôi hướng đến sự đơn giản, thực tế, ứng dụng cao và định hướng người sử dụng là trung tâm, làm sao để tiện lợi nhất cho người sử dụng và giá thành sản phẩm phải dễ tiếp cận nhất với công chúng.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe tôi chia sẻ. Hy vọng những sản phẩm của Delta Forge sẽ giúp các bạn tiếp tục theo đuổi đam mê của mình.

Theo dõi trang blog của xưởng Delta Forge. Đặt mua khung đỡ, rig-arm stop motion tại cửa hàng Delta Forge tại Shopee.

On set, ngồi đâu.

À, người ta mời ngồi đâu thì ngồi đó. Nói chứ ngồi đâu tuỳ theo mục đích của mình. Có người coi on set là dịp dã ngoại, thoát khỏi cuộc sống văn phòng, cuộc sống agency trong 4 bức tường, họp hàng, trả bài ngột ngạt. Có người coi on set là dịp để thưởng thức trái cây, ăn trưa, ăn xế, ăn tối (thường là rất ngon) và hàn huyên cùng khách hàng bè bạn. Cũng có người on set để học hỏi, để quan sát, để bảo đảm cho ‘đứa con tinh thần’ của mình chào đời thành công. Hoặc có người là mix cả ba thứ trên.

Còn nhớ hồi đó, thời còn làm agency, chỉ có senior mới được đi on set, còn đám junior thì ở nhà làm công việc chán chường hằng ngày. Lần on set đầu tiên của tui là cho TVC của brand thuốc Alaxan cùng với partner copywriter của tui, Huy, đạo diễn là James Teh, người Israel, PH là Sud.Est – một trong những nhà PH lớn hồi những năm 2000. Lần đầu nên cái gì cũng lạ, cái gì cũng dễ làm mình choáng ngợp. Sao nhiều đồ zị? Mấy xe tải toàn ống nước, giàn giáo quá trời luôn, sau này tui mới biết đó gọi là mấy cái chân đèn. Rồi đến cái máy to quay to đùng, máy quay digital lúc đó mới xuất hiện được vài năm, phim quay ra vẫn theo tỉ lệ màn hình 3:4 theo chuẩn tivi CRT. Quảng cáo thời đó mà xài phim nhựa 35mm theo chuẩn điện ảnh vẫn là xịn nhất. Rồi chụp KV on set, một bác photographer người Singapore, bay qua chụp, DI nháp theo layout cho duyệt on set.

Mãi đến những agency sau này tui mới thực sự được trải nghiệm đi on set sản xuất là như thế nào. Mỗi lần on set như thế là mỗi lần học thêm được nhiều điều.

Ai làm gì?

Việc đầu tiên nên làm là nhìn ra vị trí của các thành viên crew trong đoàn phim. Ai là Producer, Director, DOP, AD, DIT, Gaffer, Art Director, tổ chụp hình, tổ đèn, tổ thiết kế, tổ catering – tổ này quan trọng lắm đó, không có là đói đó. Nhiệm vụ của từng người là gì, cần tìm hiểu, thông tin giờ dễ kiếm lắm, chịu khó kiếm tí là ra, biết người nào làm gì để đặng biết việc, dù bên agency hay client đều có lợi khi nắm những thông tin này.

Ai ngồi đâu?

Thường sẽ chia làm 4 khu vực, vòng ngoài là khu hậu cần có xe tải đèn, xe tải thiết bị, máy phát điện, khu catering. Vòng trong có khu diễn viên có tổ make-up, tổ wardrobe, quản lý talent và diễn viên. Kế đó là khu hiện trường có tổ sản xuất, bàn đạo diễn, DP, tổng quản điều phối các hoạt động sản xuất ngồi đây. Cuối cùng là khu quận nhất có agency và client, thường sẽ là khu được quan tâm đặc biệt, tổ sản xuất sẽ qua lại con thoi khu này thường xuyên nhất.

Khu hiện trường là khu diễn ra các hoạt động chính của buổi quay/chụp, tương tự như tiền tuyến, sôi động nhất. Khu quận nhất sẽ khá biệt lập, chủ yếu là những vấn đề quan trọng sẽ được thảo luận, ‘buôn bán’ ở đây. Khu diễn viên, ừm, trừ những lúc liên quan đến các vấn đề về KOL hoặc trang phục thì có vẻ khu này khá bình yên và mát mẻ. Khu hậu cần lúc giờ nghỉ cũng có nhiều thứ hay ho, vì lúc ngồi ăn, uống người ta cũng thoải mái nói chuyện hơn các khu khác.

Quan sát, quan sát và quan sát

Nếu bản thân bẩm sinh là người thích quan sát, dù lân la khu nào, bạn cũng sẽ thấy được, thu nhặt được vài thứ hay ho. Nếu chưa phải người quan sát giỏi thì tập đi, quan sát ở đây là phải dùng cả mắt lẫn tai. Khu vực quan sát được nhiều nhất, theo tui đánh giá, là vị trí tổ sản xuất, đạo diễn và các Producer của PH. Nhưng không dễ để vào khu vực này, trừ khi bạn thuộc tổ sản xuất của PH. Nên hãy tạm bằng lòng với khả năng đi lại tương đối tự do ở 3 khu còn lại. Khu diễn viên cũng rất biệt lập, nếu có KOL hay sao lớn, thì khu này sẽ được trông chừng bởi người của KOL khá cẩn thận.

Làm quen, bắt chuyện và đặt câu hỏi

Thật tréo nghoe đây lại là lời khuyên từ một introvert =)). Nhưng được đấy, nhất là ở khu hậu cần, khả năng bắt chuyện được khá cao, đặc biệt khi bạn là creative của agency. Vì thời gian nghỉ ngơi cũng không nhiều, nên hãy nghĩ mình sẽ hỏi câu gì và tranh thủ. Hãy cho người nghe thấy được sự chân thành và mong muốn cháy bỏng học hỏi kiến thức chuyên môn về sản xuất, bạn sẽ không thất vọng đâu. Vì thường ai cũng sẽ vui lòng trả lời. Chân thành và khiêm nhường không giấu được đâu. Nghe hơi sến, nhưng đó là sự thật.

Research và kết bạn với Producer

Ngoài chuyện Google, đọc thêm sách vở, có bạn làm Producer, ý là thực sự là Producer hiểu biết ấy, hoặc một ai đó thực sự hiểu biết về production thì sẽ rất có lợi cho creative, bất kể là art-based hay copy-based. Sản xuất và creative nên kết hợp, làm việc chặt chẽ với nhau. Không phải nghĩ xong, bán xong idea là xong việc, cũng không phải sản xuất theo đúng brief là xong việc. Nếu làm chỉ để làm xong phần mình rồi thôi, thì thực sự rất phí phạm, phí phạm chất xám, thời gian, lẫn tài nguyên sản xuất.

15.02.2021, An Phú, TP. Thủ Đức, Sài Gòn

Panasonic Lumix G7 viral by Picture Talk production

Nếu bạn là dân quay phim, sản xuất phim nghiệp dư hay bán chuyên, thì chắc rằng bạn đã từng nghe tới danh tiếng lừng lẫy của GH5. Nhưng nếu cái giá của chiếc máy quay phim huyền thoại làm bạn lăn tăn chùn bước thì hãy thử Lumix G7 trước vậy.

Viral clip cho Bình Minh Digital, mood phim hài hước và một chút châm biếm dí dỏm được sản xuất bởi nhóm Picture Talk production. Những người bạn tếu táo của NYF, mỗi khi gặp nhau chia sẻ chuyện nghề, chuyện đời là mỗi lần cười lăn cười bò ra với nhau 😂.