Đã đến lúc cho 👟🌟pitch ‘lên đường’?

Screen Shot 2019-10-07 at 4.08.31 PM

Full post: https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6585429776994004992/

Tới lúc rồi, đồng ý với bác, có cách khác để chọn người làm nhẹ nhàng tình cảm hơn mà. Queo, chắc bao gồm cả những ‘cách khác’ bá đạo.

Again, lúc nào cũng có lựa chọn khác ngoài pitching. Ở NYF thì đó là portfolio, chemistry lunchies hoặc cà-phê cà pháo. Chắc là không có bia sau giờ làm được vì phải về nhà rồi, tuy Pasteur Street Brewing có thể là một ngoại lệ hiếm hoi.

Thực tình, không hảo gặp người lắm…nhưng mấy hoạt động lành mạnh vậy thì oke, ngoài ra email và messenger có khi là better option.

 

Tổ đội

Tổ đội

Lần đầu thực sự lead team là khoảng 4-5 năm trước, lần đầu làm ACD. Tui được dúi vào tay một đội 4-5 người, 1 Ấn, 1 Úc còn lại là người Việt, tất cả là junior hoặc intern, 4 copy writer và 1 designer. Cũng hoảng, nhưng cuối cùng phải tự trấn an mình, ‘nếu không lead thì ai lead giờ?’, tui cũng không ngờ rằng đó là cái pitch lớn nhất trong năm đó. Và tụi tui thắng. Tay CD (cũng lần đầu làm CD) thì lên chức ECD, tui thì vẫn vậy, còn project xếp hàng chờ brief vô thì nhiều hơn…

Leadership – lãnh đạo, là một từ thật lớn lao, tui không dám nhận, cũng không dám vận vào mình. Tui chưa hề ước mơ một ngày coi nhiều team, lãnh đạo một đội quân đánh đông dẹp bắc, đi làm chứ không phải làm ông tướng ở chiến trận, làm ơn tỉnh dùm.

Tự do mới là thứ tui theo đuổi. Ai cần lead chứ.

Tui cũng chưa bao giờ ham làm CD (ờ thì, không ham cũng không hẳn đúng) hoặc mơ cao hơn nữa là ECD, để làm gì? Để bị nhốt trong cái phòng kính, như con khỉ tội nghiệp trong phòng thí nghiệm. Rồi phải coi một đống người, như trông trẻ, rồi dọn dẹp drama hoặc tạo thêm drama.

Ham làm chứ hổng ham ngồi coi.

Nếu phải form một team, tui sẽ chọn vừa đủ xài, một team nhỏ-gọn, ít người nhất có thể, dù hơi thiếu người cũng Ok. Quan trọng hơn, những người trong team đó phải có chemistry với nhau, hoặc ít nhất, là với tui. Làm creative thì sức mạnh là idea, chứ không phải lấy thịt đè người như mấy băng đảng.

Cũng không cần một đội hình siêu sao, ba cái sao xẹt thì chỉ thêm drama. Anh giỏi thế nào, hay thắng giải gì trong quá khứ kệ anh, anh nghĩ ra được gì, lúc-này và sắp-tới mới quan trọng.

Oải nhất là mấy lúc hội họp internal, thực làm chỉ có dăm ba người, lúc họp xuất hiện đâu ra rồng rắn ngồi chật chội cả phòng, thở nhẹ cũng phả vào mặt nhau…

Vài người key họp với nhau, hoặc group chat, viber, align mọi thứ, rồi phổ biến với đội mình là đủ. Vừa nhẹ nhàng vừa thân tình – nói như kiểu bác Phan Văn Trường.

Group chat cũng vài người key thôi, invite rồng rắn vô chỉ seen chứ không đóng góp gì thì cũng y như cái phòng họp chật kín người.

Sài Gòn, An Phú, NYF 2.10.2019

Ủa sao biết được?

Ủa sao biết được?

Làm sao biết được team thắng pitch sẽ tiếp tục theo project của bạn cho đến cuối hay không?

Sao mà biết được, nếu agency không muốn cho bạn biết.

Một trong những bí mật, dirty one, là team pitch thương là một team ‘xịn’. Có khi là những freelance senior creative, kinh nghiệm chinh chiến, ngón nghề đầy mình, nếu team này làm tiếp với bạn cho đến hết project, chắc sẽ không có những tình cảnh dở khóc dở cười rồi.

Có thể, chỉ là có thể không phải tất cả agency đều vận hành theo cách này: pitch càng nhiều càng tốt, thắng càng nhiều càng tốt, chạy số đã rồi … tính sau. Tính sau là thả cho lính tự bơi với project, tự sinh tự diệt. Không chịu được thì nghỉ, kiếm người khác đắp vào chạy tiếp.

Team junior không có lỗi, team đi pitch hay freelancer không có lỗi, client cũng không có lỗi. Kẻ có lỗi chính là các leader vô tình hay cố ý vận hành theo cách này.

Tụi tui chưa bao giờ muốn giống vậy.

Sài Gòn, Đa Kao, NYF, 2.10.2019

Chán hả? ok mà.

aurelia+lange-deep.jpg

illustration by Aurelia Lange

Thế giới được xây dựng trên những nghịch lý, và con người là một loại nghịch lý phức tạp. Người ta càng được kết nối thì người ta càng cảm thấy cô đơn nguội lạnh, người ta càng được trao cho nhiều lựa chọn thì lựa chọn càng khó khăn. Càng được trao những công cụ được hứa hẹn rằng sẽ làm cho cuộc sống dễ dàng hơn, người ta lại càng thấy khó sống hơn…

Những người làm sáng tạo, là những người sống với những nỗi đau. Không phải thể xác, mà là tinh thần, họ được thiên phú về khả năng nhìn thấy, nhạy cảm với các vấn đề, đa phần là của người khác, và phần lớn thời gian họ tìm cách giải quyết những vấn đề đó.  Nói tới đây, thấy chẳng phải khả năng thiên phú thiên bẩm mẹ gì, bị nguyền rủa thì có.

Như một mảnh dằm nằm trong thịt, chừng nào chưa lấy được ra, người đó sẽ còn khó chịu. Có những vấn đề, họ được trả tiền để giải quyết rồi cũng xong, có những vấn đề lớn hơn như vấn đề xã hội, môi trường, những vấn đề với bản thân creative, về các mối quan hệ, danh tiếng, mặt mũi, niềm tin… những vấn đề nan giải, không dễ giải quyết, nó cứ nằm đó, hàng chục, hàng trăm mảnh dằm nằm đó, nỗi đau vẫn cứ hành hạ, dai dẳng. Một số có thể deal với nỗi đau bằng cách lờ chúng đi, hoặc tìm một nỗi đau khác dễ xoa dịu hơn để đánh lạc hướng nỗi đau lớn hơn. Một số thì biến thành đám mèo khó ở, grumpy với cuộc đời, một số sống mòn lay lất chờ ngày giải nghệ.

Chúng ta bất hạnh hơn chúng ta tưởng, và cũng quyền lực hơn chúng ta tưởng. Và đến một ngày nào đó, nếu cảm thấy chán nản, thì cũng chẳng sao. Chán đi, nản đi, bỏ mẹ hết đi, nghỉ làm cũng được, bỏ nghề luôn cũng được, fine mà. Ờ, nhưng mà nên saving trước một khoản nhỏ, để có gì bỏ bụng tập trung chán đời.

Thực tình thì không có ‘thần dược’ nào vực dậy creative vừa dễ vừa nhanh.

Nếu có thì đó là một lời khen. Khen đàng hoàng, chân thành và đúng lúc, không phải kiểu thảo mai la hán quả xã giao xã hội. Một phần thưởng, bất cứ gì, hay chỉ một vài dòng nhỏ xíu trong mẩu tin tán dương thành qủa lao động cũng đủ cứu một đời người. Và đặc biệt là ai khen rất quan trọng. Càng senior, càng có uy tín thì compliment càng hiệu quả, thú vị là ở chỗ đó.

Dặn lại nè: đừng ráng khen, khen bậy bạ, khen cho có là chết mẹ đó, cũng thích ngắm mai nhưng hổng ngu đâu. Thà cứ để chán đời vậy đi, từ từ rồi sẽ qua, không qua thì thôi, cũng được, coi như nghiệp sáng tạo đã hết duyên.

Ủa, mà hết được sao ta?

NYF, Đa Kao, Sài Gòn – 8.9.19

 

The ad has evolved

Screen Shot 2019-04-25 at 10.51.41 AM.png

Heard the news from a friend. The 6s serie ad for OMO has been shortlisted in APAC Effie Awards this year. What a good news.

The ads through time are shorter and shorter, the viewer’s mind have to cop with the flood of information, faster consumption, faster decoding. The brands trying best to get in to viewer’s mind, to enhance brand love, to tell them buy a thing.

The technology has evolved, the lifestyle has evolved, and the human’s mind itself has been evolved too. To me, each ad is an experiment, a test.

The question which always stuck on my mind is – Are human burden themselves with things they created in order to make their life easier?

I do not know.

But the answer is interesting.

Đừng có sợ, ai mà chẳng lo.

Có những chuyện tui tận mắt chứng kiến, có chuyện thì nghe kể lại, mà đại khái mô-típ cũng hao hao như nhau.

Một bạn art náo đó không muốn nghỉ việc, nhưng cuối cùng do áp lực thúc ép quở trách của CD – sếp trực tiếp, đã dứt áo ra đi. Và giờ đã mở business riêng được vài năm, gặt hái thành công. Chắc cũng có happy, mà nhiều không thì không biết, tại cũng ít nói chuyện.

Một bạn art khác, khi cơ hội gõ cửa, gật đầu cái rụp, xách vali sang nước khác làm việc mà trong khi hầu như chưa từng sống riêng khỏi gia đình ngày nào. Nhìn lại cũng đã được gần năm. Môi trường cạnh tranh, nhưng được cái làm thứ mình thích làm, tối đến lót tót ra siêu thị ngắm bao bì. Happy, happy.

Một bạn copy khác, dứt khỏi agency, dấn thân vào con đường lang thang. Promote bản thân, viết blog, gặp gỡ nhiều người, va vấp với những project chưa bao giờ làm. Sợ hãi xen lẫn háo hức, rồi trở lại làm ở agency, nhưng với vị thế khác – một freelancer. Happy, happy.

Một bạn designer, học xong đại học, chưa bao giờ đi làm, mê chụp ảnh, xách máy đi chụp dạo freelance. Rồi giờ mở công ty production, tìm được người yêu, giờ mở thêm công ty nữa. Happy, happy.

Một bạn hoạ sĩ, chán vẽ gia công cho công ty nước ngoài, xách sổ sketch, bàn vẽ wacom đi làm thời vụ cho các agency. Rồi tụ họp đồ đệ, dựng cờ mở studio. Năm nay kỉ niệm 5-6 năm thành lập thì phải.

Còn nhiều, nhiều chuyện như vầy lắm.

Người ta hay nói ‘Quitter never win’. Tui thì thấy ‘they do win, differently’.

Bữa có dịp đi ăn trưa với vợ chồng cô chủ CG house nọ. Cổ nói, lúc mới bắt đầu, tụi tao ráng nghĩ positive, vì ngày mai, chuyện tương lai ai biết được. Cái gì tới thì mình tìm cách solve. Khách làm hôm nay, hi hi ha ha đó, rồi ai biết project sau có còn làm với nhau nữa không. Thôi thì cứ làm thiệt tốt đi, tính từng cái một thôi.

Tui ưng điểm này, suy nghĩ tích cực và nên lợi dụng nỗi sợ.

Sợ mất khách hàng, sợ nhân viên nghỉ việc, sợ thất nghiệp, sợ gia đình lo, sợ cho tương lai ngày mai không có ai nhận, sợ không có tiền, sợ bệnh hoạn, sợ đột tử, sợ người khác nghĩ sao về mình, sợ bị già, sợ bị đào thải… Nhiều lắm, nhiều lắm.

Vấn đề là dùng nỗi sợ thế nào để thúc mình đi tới, như gió đẩy diều lên. Và cứ yên tâm, sẽ không bao giờ hết sợ. Nhưng đến một lúc nào đó, nỗi sợ cũ thì vẫn sẽ ở đó, nhưng được cái ngoan ngoãn hơn, dễ bảo hơn, rồi nỗi sợ mới sẽ lại tới.

Đừng có lo, ai mà chẳng sợ.

Về nhà lúc trời còn sáng

Cảm giác ra khỏi công ty, về nhà lúc trời còn sáng nó như thế nào? Tuyệt vời, cảm giác hôm nay rất productive. Lần cuối mình ra khỏi công ty về nhà lúc 3 giờ chiều là khi nào? Hôm bữa, hôm trước có khi là hôm nay.

Ngộ cái, việc cũng nhiêu đó, trong ngày cũng bấy nhiêu đó giờ, mà hồi trước cứ  vật vã vật vờ mãi đến tối khuya, cớ là làm sao? Có phải ở lâu trong công ty là làm được nhiều việc không? Câu này, tui không tiện trả lời, vì còn nhiều bạn bè, đồng nghiệp còn nghĩ là phải.

Hỏi vậy không có nghĩa là không có những ngày tui sấp mặt đến tối mịt, tới sáng luôn, nhưng không đều đặn ngày-nào-cũng-vậy. Và nếu sấp mặt cũng thấy chính đáng, chạy deadline, production hoặc đúng project tui thích, vì đúng crew, đúng team tui thích làm chung, đúng việc tui muốn làm, quên luôn giờ giấc là bình thường mà.

Tới năm thứ ba lang thang, tui nghĩ tui có nhiều thời gian hơn cho những thứ khác ngoài công việc. Có người sẽ hỏi, ‘Ủa, vậy có nhiều tiền hơn không?’ – câu này, làm đi rồi tự trả lời, mỗi người sẽ có câu trả lời riêng của mình.

Nghĩ lại, thì những-thứ-khác đó, nó cũng là công việc. Có thể cuộc sống và công việc nó không thể cân bằng, vì nó là một, như đồng xu 2 mặt – tui lúc nào cũng thích hình ảnh ví von này.

Về nhà lúc trời còn sáng. Khi nào nữa?

Sài Gòn, 2:52 sáng*, mùng 10 Tết.

* ngủ sớm nên dậy sớm, lát ngủ tiếp..