Không phải người giỏi công nghệ. Không phải người hướng nội. Không phải người biết viết prompt hay.
Làm agency lâu dạy tôi một thứ mà tôi không ngờ lại hữu ích khi làm việc với AI: cách đọc giữa những dòng chữ của người không biết mình muốn gì.
Có một hiểu lầm khá phổ biến rằng người “giao tiếp giỏi” sẽ có lợi thế với AI. Nghe thì hợp lý, nhưng không đúng. Giao tiếp giỏi theo nghĩa thông thường: nói chuyện lưu loát, dễ tạo thiện cảm, đọc vị bầu không khí trong phòng… không giúp ích gì ở đây. AI không bị ấn tượng bởi sự tự tin hay cách dẫn dắt câu chuyện. Một câu hỏi mơ hồ sẽ nhận lại câu trả lời mơ hồ, dù có thể bạn hỏi rất duyên.
Thứ AI thực sự cần là khả năng đặc tả suy nghĩ. Không phải nói hay, mà là nói đúng. Không phải truyền cảm hứng, mà là chỉ rõ ra: tui muốn cái này, không phải cái kia, trong giới hạn này, điều kiện này.
Và đó chính xác là thứ người làm agency luyện mỗi ngày mà không để ý.
Ai có lợi thế tự nhiên nhất?
Creative Director: Đây là role phải sống giữa nhiều “làn đạn”: nhận brief mơ hồ từ client, dịch thành định hướng rõ ràng cho team, rồi đánh giá xem kết quả có đúng không, collab với planner, account cho bản brief hoàn chỉnh, crack brief. Đó chính xác là vòng lặp khi làm việc với AI. Nhận output, đánh giá, điều chỉnh góc nhìn, đánh giá rồi lặp lại. CD đã làm việc này hàng nghìn lần với người thật.
Copywriter và Strategist: Hai role này quen tư duy bằng chữ, viết suy nghĩ ra thay vì giữ nó ở dạng trừu tượng trong đầu. Strategist có thêm lợi thế vì biết cách frame vấn đề trước khi tìm câu trả lời. Với AI, đây là kỹ năng quan trọng như biết cách hỏi.
Account: Giỏi manage kỳ vọng và quan hệ, nhưng phần đó AI không cần. Account thường quen để người khác lo phần “nội dung tư duy”, đó là chỗ họ cần bù đắp lại nếu muốn làm việc hiệu quả với AI.
Production: Tùy chuyên môn. Người làm motion, edit, hoặc retouching đang được AI hỗ trợ trực tiếp ở phần thực thi, lợi thế rõ nhất, nhưng cũng là nhóm bị thay thế nhanh nhất ở những tác vụ lặp lại.
Thứ quan trọng hơn tất cả: mình có vững về chuyên môn ngành mình đang làm chưa?
AI viết sai rất… hay. Câu đúng ngữ pháp, nghe có lý, trình bày đẹp nhưng sai về mặt thực tế hoặc sai về mặt chuyên môn. Người không có nền tảng chuyên môn sẽ không nhận ra. Và đây là rủi ro lớn hơn nhiều so với chuyện “biết dùng tool hay không”.
Người có lợi thế thực sự không phải là người học AI nhanh nhất. Mà là người đã tích lũy đủ kinh nghiệm để biết khi nào AI đang nói đúng, khi nào nó đang tự tin nói sai.
Tui không nghĩ câu hỏi đúng là “tôi cần học gì để làm việc với AI?”
Mà câu hỏi tui thấy thực tế hơn là: trong những kỹ năng mình đã dùng lâu nay thì cái nào đang giúp mình làm việc với AI tốt hơn mà mình chưa nhận ra?
Câu trả lời có thể ở gần hơn bạn tưởng.
Đa Kao, 22.04.2026 / Xenophon